مجازات افترا در قانون جدید چیست؟

اعاده حیثیت به این معنی است که شخصی که به او افترا زده شده، می تواند از دادگاه بخواهد مفتری به نوعی آبروی از دست رفته را جبران کند. این جبران می تواند به اشکال مختلف باشد: انتشار عذرخواهی در همان رسانه ای که افترا در آن منتشر شده، پرداخت خسارت معنوی، یا هر اقدام دیگری که دادگاه مناسب بداند.

اگر افترا در یک نشریه منتشر شده باشد، نشریه مزبور موظف است توضیحات و پاسخ ها را در یکی از دو شماره ای که پس از وصول پاسخ منتشر می شود، در همان صفحه و ستون یا همان حروف که اصل مطلب منتشر شده است، مجانی به چاپ برساند، به شرط آن که جواب از دو برابر اصل تجاوز نکند.

قابل گذشت بودن جرم افترا

یکی از مهم ترین ویژگی های جرم افترا این است که این جرم از نوع جرایم قابل گذشت است. مطابق ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس های تعزیری، جرم نشر اکاذیب از جمله جرایم قابل گذشت بوده و با گذشت شاکی خصوصی، تعقیب کیفری مرتکب در هر مرحله ای متوقف می شود. همین ویژگی درباره جرم افترا نیز صادق است.

این بدین معناست که اگر طرف مقابل رضایت شاکی را جلب کند، یا شاکی به هر دلیلی از شکایتش گذشت کند، پرونده بسته می شود. به همین دلیل است که در بسیاری از پرونده های افترا، قبل از رسیدن به مرحله دادگاه، طرفین با یکدیگر به توافق می رسند.

افترا در محیط کار و موارد خاص

افترا در محیط کار یکی از شایع ترین انواع این جرم است. اگر یک همکار یا کارفرما به شما جرمی مانند اختلاس، سرقت از محل کار یا هر جرم دیگری را نسبت دهد و نتواند آن را ثابت کند، مرتکب جرم افترا شده است.

یک سوال رایج این است که آیا طرح شکایت کیفری دروغ علیه کسی هم افترا محسوب می شود؟ پاسخ قانون این است که صرف شکایت کیفری به عنوان افتراء قابل مجازات نخواهد بود، بلکه مرتکب چنین جرمی باید با سوء نیت و به قصد متهم نمودن دیگری به دروغ امر مذکور را به وی نسبت دهد. پس اگر کسی با سوء نیت آگاهانه شکایت دروغ علیه شما مطرح کند، می توانید از او به عنوان افترا شکایت کنید.

همچنین باید توجه داشت که افترا می تواند از طریق نامه، شکایت، گزارش رسمی یا حتی انتشار عمومی اتهام محقق شود.

سوالات متداول درباره مجازات افترا

1- آیا مجازات افترا حبس دارد؟ با توجه به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، مجازات اصلی افترای قولی اکنون به جزای نقدی تبدیل شده است. اما در افترای عملی، همچنان امکان صدور حکم حبس وجود دارد.

2- تفاوت افترا و تهمت در قانون چیست؟ در زبان عامیانه افترا و تهمت به یک معنا به کار می روند، اما در اصطلاح حقوقی هر دو به نسبت دادن دروغین یک عمل مجرمانه به دیگری اشاره دارند.

3- آیا می توان از کسی که در فضای مجازی به شما تهمت زده شکایت کرد؟ بله. پیام ها حتی اگر خصوصی ارسال شده باشند، می توانند با گزارش شاکی پیگیری شده و به عنوان دلیل در دادگاه استفاده شوند.

4- اگر حرف من درست باشد باز هم افترا است؟ خیر. اگر بتوانید صحت ادعای خود را در دادگاه ثابت کنید، از اتهام افترا تبرئه می شوید. البته استثنایی وجود دارد: در مواردی که نشر آن امر اشاعه فحشا محسوب گردد، هرچند بتوانید صحت اسناد را ثابت نمایید، مرتکب به مجازات محکوم خواهد شد.

جمع بندی و توصیه نهایی:

جرم افترا از جرایمی است که در زندگی روزمره، چه در دنیای واقعی و چه در فضای مجازی، بیشتر از آنچه تصور می کنیم اتفاق می افتد. مجازات افترا در قانون جدید عمدتاً جزای نقدی است، اما این به معنی سبک بودن عواقب آن نیست. اثرات معنوی این جرم بر آبرو و حیثیت افراد، گاهی بسیار سنگین تر از هر جریمه مالی است.