تصمیم به طلاق توافقی یکی از مهمترین و حساسترین تصمیمات زندگی است. اگر شما و همسرتان به توافق کامل رسیدهاید و میخواهید با کمترین استرس و در کوتاهترین زمان ممکن این مسیر را طی کنید این مقاله دقیقا برای شماست.
در این راهنمای جامع که توسط دکتر ابوالقاسم فیض آبادی، وکیل پایه یک دادگستری با بیش از 15 سال تجربه در دعاوی خانواده تهیه شده، تمام مراحل قانونی طلاق توافقی، هزینههای دقیق و نکات کاربردی را به صورت گام به گام توضیح داده ایم.
مقدمات طلاق توافقی چیست؟
طلاق توافقی زمانی رخ میدهد که زن و شوهر در مورد کلیه حقوق و تعهدات ناشی از ازدواج به تفاهم کامل میرسند. برای اینکه طلاق شما به صورت توافقی پذیرفته شود، باید در این 5 مورد توافق کامل داشته باشید:
ردیف | شرط + توضیح |
۱ | مهریه نحوه پرداخت (نقد، اقساط، بذل کامل، بذل جزئی) باید مشخص شود. مثال: زوجه 50 سکه مهریه را میبخشد و 50 سکه باقیمانده را طی 24 قسط ماهانه دریافت میکند. |
۲ | نفقه نفقه زوجه (ایام زوجیت) و نفقه فرزندان. معمولاً در طلاق توافقی، زوجه از نفقه عقبافتاده صرفنظر میکند. |
۳ | حضانت فرزندان سرپرستی کودکان زیر 7 سال، زمان ملاقات پدر/مادر، نفقه فرزندان. مثال: حضانت با مادر، ملاقات پدر هر جمعه 4 ساعت. |
۴ | جهیزیه نحوه بازگرداندن یا نگهداری اقلام جهیزیه. مثال: زوج متعهد است ظرف 30 روز کلیه اقلام جهیزیه را به زوجه تحویل دهد. |
۵ | اجرتالمثل اگر زوجه مهریه را بذل کند (ببخشد)، میتواند اجرتالمثل (مزد خدمات خانهداری) را مطالبه کند یا از آن صرفنظر کند. |
⚠️ هشدار مهم: اگر حتی در یک مورد از این 5 شرط توافق نداشته باشید، طلاق شما توافقی محسوب نمیشود و باید از طریق طلاق یکطرفه (خُلع، استناد به شروط، یا ایراد عسر و حرج) اقدام کنید که زمان بیشتر و پیچیدگی بالاتری دارد. |
برای طلاق توافقی کجا باید رفت؟ 4 مرجع ضروری
مسیر قانونی طلاق توافقی در ایران دقیقاً شامل مراجعه به 4 مرجع اصلی به ترتیب زیر است. هیچ راه میانبری وجود ندارد:
۱-سامانه تصمیم (مشاوره خانواده) 🔴 الزامی
اولین و مهمترین مرجعی که باید به آن مراجعه کنید، سامانه نوبتدهی مراکز مشاوره خانواده (سامانه تصمیم) متعلق به سازمان بهزیستی است. این مرحله کاملاً الزامی است و بدون گذراندن آن، دادگاه به دادخواست طلاق رسیدگی نمیکند.
مشخصات | جزئیات |
نام سامانه | سامانه تصمیم (بهزیستی) |
آدرس سامانه | |
تعداد جلسات | حداقل 5 جلسه (هر جلسه 60 دقیقه) |
مدت زمان | 2-4 هفته (بسته به نوبت مرکز) |
هزینه | رایگان (سازمان دولتی) |
نتیجه | گواهی عدم انصراف از طلاق |
📋 مراحل دقیق ثبتنام در سامانه تصمیم:
-وارد سایت tasmim.org.ir شوید.
-روی دکمه «ثبتنام» کلیک کنید.
-کد ملی + شماره موبایل + رمز عبور را وارد کنید.
-از منو «درخواست مشاوره» را انتخاب کنید.
-موضوع را «طلاق» انتخاب کنید.
-مرکز مشاوره نزدیک محل سکونت خود را انتخاب کنید.
-زمان جلسه اول را (از بین نوبتهای خالی) انتخاب کنید.
-بعد از تکمیل حداقل 5 جلسه، گواهی عدم انصراف را از مرکز دریافت کنید.
💡 نکته کلیدی: گواهی عدم انصراف یعنی شما بعد از 5 جلسه مشاوره، همچنان بر تصمیم طلاق پافشاری میکنید. این گواهی پیشنیاز ضروری برای مراجعه به دادگاه است. |
۲-دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
پس از دریافت گواهی عدم انصراف، مرحله بعد ثبت دادخواست طلاق توافقی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است.
📍 آدرس دفاتر خدمات الکترونیک در شهرهای مختلف:
تهران:
- منطقه 1: میدان ونک، خیابان ملاصدرا، نبش خیابان بهبودی
- منطقه 2: میدان تجریش، ابتدای خیابان شریعتی، مجتمع قضایی شهید بهشتی
- منطقه 6: میدان انقلاب، خیابان جمهوری اسلامی، مجتمع قضایی شهید قدوسی
- منطقه 11: شهرک اکباتان، مجتمع قضایی شهید باهنر
سایر شهرها:
- کرج: میدان آزادگان، ساختمان دادگستری
- مشهد: بلوار سجاد، مجتمع قضایی امام رضا
- اصفهان: خیابان چهارباغ عباسی، مجتمع قضایی
- شیراز: میدان ولیعصر، ساختمان دادگستری
- تبریز: میدان شهرداری، مجتمع قضایی
💰 هزینههای دقیق دفتر خدمات الکترونیک (سال 1404):
خدمت | هزینه (تومان) |
ثبت دادخواست طلاق | 150,000 – 200,000 |
احراز هویت (ثبت امضای الکترونیک) | 50,000 |
فتوکپی مدارک | 20,000 – 30,000 |
جمع کل | 220,000 – 280,000 |
📝 مدارک مورد نیاز برای ثبت دادخواست:
-اصل عقدنامه یا رونوشت کامل آن (مهم: رونوشت مختصر کافی نیست)
-اصل شناسنامه زوجین
-کپی کارت ملی زوجین
-گواهی عدم انصراف از طلاق (از مرکز مشاوره)
-توافقنامه کتبی زوجین (در صورت داشتن)
۳-دادگاه خانواده
پس از ثبت دادخواست در دفتر خدمات الکترونیک، پرونده به طور اتوماتیک به یکی از شعب دادگاه خانواده ارجاع میشود.
📌 فرآیند رسیدگی در دادگاه:
-دریافت پیامک شماره شعبه: معمولاً 2-3 روز کاری بعد از ثبت دادخواست
-جلسه دادگاه: قاضی توافقات را بررسی میکند (اگر وکیل دارید، شما حضور ندارید)
-بررسی مصلحت فرزندان: اگر فرزند دارید، قاضی بررسی میکند توافق حضانت/نفقه منطقی باشد
-صدور گواهی: پس از تأیید قاضی، «گواهی عدم امکان سازش» صادر میشود
-مدت زمان: معمولاً 1-2 جلسه (2-4 هفته)
💡 مزیت استفاده از وکیل: اگر از وکیل طلاق توافقی استفاده کنید، نیازی به حضور شما در دادگاه نیست. وکیل کلیه مراحل را بدون حضور شما پیگیری میکند. |
۴-دفترخانه رسمی طلاق (محضر)
با در دست داشتن گواهی عدم امکان سازش و سایر مدارک هویتی، زوجین باید به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه کنند. آخرین مرحله، ثبت رسمی طلاق در دفترخانه است. این مرحله بسیار حساس است چون گواهی عدم امکان سازش فقط 3 ماه اعتبار دارد!
- حضور طرفین یا وکیل: اگر زوجین وکیل طلاق توافقی اختیار کرده باشند، وکیل میتواند به نمایندگی از آنها صیغه طلاق را جاری کرده و آن را ثبت نماید. این یکی از بزرگترین مزایای داشتن وکیل است، زیرا حضور زوجین در محضر که میتواند یک لحظه احساسی و سخت باشد، حذف میشود.
- اجرای صیغه طلاق و ثبت رسمی: سر دفتر پس از بررسی مدارک، با حضور دو شاهد مرد عادل، صیغه طلاق را جاری کرده و آن را در شناسنامههای زوجین ثبت و سند طلاق را صادر میکند. با صدور سند طلاق، رابطه زوجیت به طور رسمی پایان مییابد.
⏰ هشدار فوری: اگر ظرف 3 ماه از تاریخ صدور گواهی عدم امکان سازش، طلاق را در دفترخانه ثبت نکنید، گواهی باطل میشود و باید کل فرآیند را از ابتدا (مشاوره، دادخواست، دادگاه) دوباره طی کنید! |
💰 هزینههای دفترخانه طلاق:
خدمت | هزینه (تومان) |
حقالثبت طلاق | 400,000 – 600,000 |
هزینه دو شاهد (اختیاری) | رایگان (شاهد خودتان) یا 100,000-200,000 هرکدام |
گواهی عدم بارداری (زوجه) | 100,000 – 200,000 |
جمع کل | 500,000 – 1,000,000 |
طلاق توافقی با وکیل در مقابل بدون وکیل
یکی از مهمترین تصمیماتی که باید بگیرید این است که آیا از خدمات وکیل طلاق استفاده کنید یا خیر. این جدول به شما کمک میکند تصمیم بهتری بگیرید:
معیار | ✅ با وکیل | ❌ بدون وکیل |
مدت زمان کل | 10-30 روز کاری | 60-120 روز کاری |
تعداد حضور شما | فقط 1-2 بار | 10-15 بار |
احتمال خطا/رد | تقریباً صفر | بالا (30-40%) |
پیگیری مراحل | وکیل انجام میدهد | خودتان باید پیگیر باشید |
استرس و فشار روحی | خیلی کم | بسیار زیاد |
کیفیت توافقنامه | حقوقی و محکم | ممکن است نواقص داشته باشد |
🎯 توصیه دکتر فیض آبادی: استفاده از وکیل در طلاق توافقی بسیار توصیه میشود. چون وکیل تضمین میکند که توافقات شما به درستی در رأی دادگاه منعکس شود و از بروز مشکلات آینده جلوگیری میکند. تجربه نشان داده بسیاری از زوجهایی که بدون وکیل اقدام کردهاند، بعداً به دلیل نواقص توافقنامه با مشکلات جدی روبرو شدهاند. |
جمعبندی:
طلاق توافقی مسیری مشخص و تعریف شده در نظام حقوقی ایران دارد. پاسخ به این سؤال که برای طلاق توافقی کجا باید رفت؟ شامل طی کردن دقیق مراحل زیر است: ۱. سامانه تصمیم (مشاوره)، ۲. دفاتر خدمات الکترونیک قضایی (ثبت دادخواست) و ۳. دادگاه خانواده (صدور گواهی) و در نهایت ۴. محضر (ثبت نهایی).
آگاهی از این مراحل و به ویژه استفاده از خدمات وکیل طلاق توافقی، تضمینکننده این است که این فرآیند با کمترین زمان، کمترین درگیری و بیشترین احترام متقابل به سرانجام برسد و زوجین بتوانند زندگی جدید خود را آغاز کنند.
